Jump to content
Elmxana
  • Qeydiyyat
Selim

Sıfıra bölmək nədir?

Recommended Posts

Bölmə əməli, ədədin digərindən neçə dəfə böyük olduğunu göstərir. Heç bir ədədi sıfıra bölmək olmur, çünki sıfırdan fərqli istənilən ədəd sıfırdan sonsuz dəfə böyükdür. Sıfıra bölməyin cavabı qeyri-müəyyən yox, bir növ sonsuzluqdur da demək olar: $$\frac{a}{0} = \infty , \quad a \neq 0$$ Əsl qeyri-müəyyənlik, $$\frac{0}{0}$$ ifadəsindədir, hansı ki, istənilən(sonsuz sayda) ədəd bu şərti ödəyə bilər.

Share this post


Link to post
Share on other sites

maraqlı yaxınlaşmadı ama birdə təsəvvür eləki belə bi şey mövcuddu.yəniki fərzedəkki sıfıra bölmə var.və gəl bunu kvadrat tənliyin həllində istifadə edək.

ax^2+bx+c=0 olan bi tənlikdə a=0 qəbul etsək tənlik xətti tənliyə çevriləcək yəniki

bx+c=0

burdanda x=-c/b alınır.

ama tənliyi kvadrat tənliyin diskriminant yoluyla həllinə baxsaq və orda a=0 qəbul etsək cox maraqlı bi şey alınır.mən burda ifadələrnən yaza bilmirəm.ona görə göstərə bilmiyəcəm ama özün yoxlasan görərsən

Share this post


Link to post
Share on other sites
5 saat əvvəl, Selim deyir:

maraqlı yaxınlaşmadı ama birdə təsəvvür eləki belə bi şey mövcuddu.yəniki fərzedəkki sıfıra bölmə var.və gəl bunu kvadrat tənliyin həllində istifadə edək.

ax^2+bx+c=0 olan bi tənlikdə a=0 qəbul etsək tənlik xətti tənliyə çevriləcək yəniki

bx+c=0

burdanda x=-c/b alınır.

ama tənliyi kvadrat tənliyin diskriminant yoluyla həllinə baxsaq və orda a=0 qəbul etsək cox maraqlı bi şey alınır.mən burda ifadələrnən yaza bilmirəm.ona görə göstərə bilmiyəcəm ama özün yoxlasan görərsən

Bu tənliyi kvadrat tənlik kimi götürəndə sadəcə cavabın konkretliyi kölgələnir, amma riyazi konseptdə ziddiyyət yaranmır. $$ax^2 + bx + c =0 \quad a = 0$$ $$D=b^2 - 0 = b^2$$ $$x=\frac{-b+|b|}{0}=\frac{0}{0}$$ $$x \in (-\infty, \infty)$$

Xətti tənlik şəklində həll etdikdə sonsuz sayda ehtimallar içərisindən bir ehtimalı tapmış oluruq. Ümumiyyətlə, sonsuzluq, 0-a bölmə daxil olan ifadələr qeyri-dəqiq nəticələrə gətirib çıxarır, ona görə də çox vaxt bu əməlləri, cəbrin konkretliyi çərçivəsində müzakirə eləmirlər, deyirlər ki, bu məsələnin həlli yoxdur.

P.S. Forumda riyazi ifadələrin yazılış qaydaları üçün İstifadə Qaydalarına baxa bilərsən. Riyaziyyaytdan müzakirə edəcəyim birinin olması maraqlı olar, növbəti postlarda bu qaydaları lazım ola bilər.

Share this post


Link to post
Share on other sites

yazdığına bir iki düzəliş eliyim.modulda "b" işarədən asılı olaraq iki fərqli nəticə əmələ gətirəcəy

1. X=0/0

2. X=-2b/0

a=0 şərtində xətti tənlikdən isə bir həll (başqa cür desək 1-ci,2-ci...n-ci hədlər bərabərdir.) çıxırki X=-c/b

biz həll tapa bilmədiyimiz məsələyə qeyri müəyyənlik diyirik.yəniki bizə görə qeyri müəyyəndi.bəs görəsən əslində həqiqətən qeyri müəyyəndimi?öz adıma diyirəmki mən qeyri müəyyənliyə inanmıram.bir şey varsa müəyyən bi hesabla var olmalıdı.qeyri müəyyən ola bilməz.

Qısacası müəyyənlik tələb eliyirki bu cavablar bi məna ifadə eləsin.3 fərqli həll yox 1 cavab olmalıdı.Bu bəlkə olar bəlkə olmaz ona baş sındırmaqdansa daha dərinə baxmaq məncə məqsədə uyğun olar.Beləki biz sıfırı bir rəqəm bi sayı kimi qəbul edib üstündə riyazi ifadələr aparırıq.ya sıfır deyə bi şey yoxdusa.ya bu sadəcə bizim xəyalımızın çox çox azlığı yada olmamanın nisbi bi ifadəsidisə.

Belə deyim.Tutaqki olduğumuz məkanda alma yoxdu.biz bunu söznən deyəndə iki cür cümlə qururuq.

1.Otaqda alma yoxdur

2.Otaqda "0" sayda alma var.

1-cidə bi problem yoxdu ama 2-cidə biz varlığı yoxluqla izah etməy istiyiriy.bu birinci ziddiyət.ikinci zidliydə "əgər alma yoxdusa almadan neçə söhbət gedə bilər?".Belə bi şey ola bilməz.Deməli nisbi bi anlayışdı.yəniki başqa bi yerlərdə var ama ora nəzərən bura sıfırdı.Reallıqda ama sıfır deyil.Yəni sıfır xəyali nisbi bi kəmiyətdi ədəd kimi baxmaq müəyyənlikdən qeyri müəyyənliyə aparır

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!

Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.

Sign In Now

×